Przedstawiamy charakterystyczne etapy rozwoju dziecka w wieku 3-6 lat. Pamiętajmy, że są to  jedynie wskazówki. Każde dziecko rozwija się we własnym rytmie i poszczególne etapy rozwojowe mogą występować u niego nieco wcześniej lub nieco później..

Trzylatek

Po ukończeniu trzech lat maluch wkracza w okres przedszkolny. W tym czasie wiele dzieci rozpoczyna też edukację przedszkolną.

Okres ten często nazywany jest drugimi narodzinami, ponieważ następuje psychiczne oddzielanie się dziecka od mamy. Maluszek zaczyna używać zaimków osobowych takich jak „ja”, „mnie”. Stara się z uporem umacniać swoje „ja” i dąży do zdobycia większej autonomii, często przez bunt i nieposłuszeństwo.

Dziecko w tym wieku wciąż myśli przede wszystkim za pomocą oczu, uszu, rąk, czyli niemal całym swoim ciałem. Stopniowo jednak idzie w kierunku myślenia za pomocą słów.

Wciąż najchętniej bawi się samo lub z opiekunem. Staje się jednak bardziej otwarte na współpracę. Chętniej niż dawniej odda zabawkę i pobawi się z innym dzieckiem. Pamięta imię towarzysza zabaw.

Trzylatek miewa okresy płaczliwości i braku poczucia bezpieczeństwa. Pojawiają się też pierwsze lęki – na przykład po wysłuchaniu „strasznej” bajki. Może bać się samotności, ciemności i różnych potworów. To dlatego, że nie potrafi jeszcze oddzielić rzeczywistości od fikcji. W jego życiu mogą też pojawić się „niewidzialni przyjaciele”, co nie powinno być powodem do niepokoju.

Pod koniec trzeciego roku życia szkrab zwykle umie już samodzielnie umyć zęby i ręce, korzystać z toalety i kontrolować swoje potrzeby fizjologiczne. Sam je, potrafi ubrać się i rozebrać, choć przy zapinaniu guzików i zamków może potrzebować pomocy.

W tym okresie rozwojowym dziecko lubi zabawy w dom, rodzinę. Chętnie przy tym pomaga w prostych domowych czynnościach, więc to dobra okazja, by wdrożyć go do pierwszych obowiązków. Może pomóc w wycieraniu kurzu albo odkładaniu na miejsce domowych przedmiotów w trakcie sprzątania.

Maluch chętnie korzysta też z drabinek i zjeżdżalni na placu zabaw, kopie i rzuca piłkę, jeździ na rowerku trójkołowym i zwykle nawet w szalonym pędzie nie ma problemów z omijaniem przeszkód. Potrafi skakać na jednej nodze, a nawet chwilę na niej ustać.

Z trzylatkiem można już spokojnie porozmawiać. Dziecko potrafi budować krótkie zdania, mówi dużo i często. Ma coraz lepszą pamięć, potrafi powiedzieć, jak się nazywa i ile ma lat. Umie też nazwać podstawowe kolory i coraz lepiej rysuje.

Przedszkole to ogromna zmiana w życiu rodziny, na którą trzeba się przygotować. Mimo trudności, które mogą się pojawić, warto pamiętać, że chodzenie do przedszkola wzmacnia wiele umiejętności rodzących się w dziecku w tym wieku: poczucie porządku, aktywność, rozwój motoryki. A przede wszystkim w przedszkolu dziecko zaspokaja potrzebę interakcji z otoczeniem oraz tworzenia i rozwoju relacji społecznych poza najbliższą rodziną.

Czterolatek

W tym wieku nadchodzi kolejna fala indywidualizacji i buntu, zwana „kryzysem czterolatka”.

To trudny, ale też inspirujący czas. Dziecko jest już w pełni komunikatywne i potrafi jasno wyrażać swoje potrzeby. Różnymi sposobami, również poprzez upór i bunt oraz naśladowanie dorosłych, dąży do rozwijania własnego „ja”. Lubi przeciwstawiać się wszelkim poleceniom, które do tej pory wykonywało grzecznie i dokładnie. Rodzicom bardzo potrzebne jest w tym czasie określenie jasnych granic, stanowczość oraz konsekwencja.

Intensywnie rozwijający się układ nerwowy malucha może powodować kłopoty z orientacją przestrzenną, koordynacją oraz łagodny regres komunikacji. Bezradność wynikająca z tego, co dzieje się w jego ciele, sprawia, że bardzo potrzebuje on bliskości rodziców. Do tego dochodzą pierwsze silne emocje, które często znajdują ujście w sennych koszmarach. Dojrzewająca świadomość tego, że są też inne dzieci oraz inni ludzie sprawia, że czterolatek potrzebuje potwierdzenia tego, że jest kochany i ważny.

Czterolatek umie już odczuwać dumę, ale też wstyd, winę czy zazdrość, a ponieważ dopiero uczy się, jak sobie radzić z emocjami, trzeba go w tym wspierać (szczególnie w konstruktywnym radzeniu sobie ze złością) i jak najwięcej rozmawiać o tym, co czuje.

W tym wieku dynamicznie rozwija się też wyobraźnia dziecka. Wciąż ma ono trudności z odróżnianiem fantazji od rzeczywistości. Konfabulowanie w tym wieku jest normalne, wiąże się z niesamowitą wyobraźnią, a także z coraz lepszym rozwojem mowy. Korzystając z tego, co wcześniej poznał, szkrab tworzy własne światy w wyobraźni i wymyślonych przyjaciół. Zadaje przy tym mnóstwo pytań.

Znacznie wzrastają umiejętności samoobsługi – maluch potrafi sam się ubrać i rozebrać, sam też myje i wyciera ręce, posługuje się sztućcami, korzysta z toalety.

Wyraźnie zaznacza się temperament dziecka. Na tym etapie można już zaobserwować, czy pociecha z łatwością nawiązuje kontakty, odnajduje się w każdej sytuacji czy raczej jest nieśmiała, introwertyczna i woli spokojniejsze zabawy pozbawione rywalizacji. Temperamentu dziecka nie da się zmienić. Wszelkie próby zachęcania go do tego, by zachowywało się w sposób niezgodny ze swoim temperamentem, mogą być odbierane jako sygnał, że nie jest przez rodziców akceptowane.

Rozwój motoryczny czterolatka przebiega szybko. Dziecko nabiera zwinności, a jego aktywność może wyczerpać nawet najbardziej energicznego opiekuna. Zwyczajne wchodzenie po schodach staje się nudne, więc podskakuje, przeskakuje przeszkody i zeskakuje skąd się da. Pojawiają się nowe zabawy. Maluchy w tym wieku uwielbiają się wspinać, chodzić po wąskich murkach i stać na jednej nodze. Doskonalą jazdę na rowerze, coraz lepiej radzą sobie z piłką –  kopią, rzucają i coraz pewniej ją łapią.

Czterolatek rozwija w sobie małego artystę. Chętnie maluje i tworzy, wykleja, wycina, lepi z plasteliny, uwielbia budować rozmaite konstrukcje z klocków oraz zamki z piasku. Potrafi odwzorowywać proste kształty – linie, kwadrat, prostokąt, koło. Dzieci na tym etapie rozwoju często domagają się czytania ulubionych bajek na okrągło i nie pozwalają w nich zmienić ani słowa. Stają się też bardziej wrażliwe na muzyczne rytmy, lubią tańczyć. Odczuwają chęć podobania się i pragną skupiać na sobie uwagę.

Wszystkie prawa zastrzeżone. | Wdrożenie: www:fwojcik.pl

Kursy Online